Pełnomocnictwo ogólne

Pełnomocnictwo ogólne

Dzisiejszy wpis dotyczy instytucji prawa cywilnego wykorzystywanej w codziennym obrocie prawnym. Chodzi bowiem o pełnomocnictwo, ze szczególnym uwzględnieniem jednego z jego rodzajów jakim jest pełnomocnictwo ogólne. Pełnomocnictwo jest jednostronną czynnością prawną, w której Mocodawca (osoba udzielająca pełnomocnictwa) upoważnia Pełnomocnika (osobę która będzie reprezentować Mocodawcę w danych sprawach) do działania w jego imieniu i na na jego rzecz.

Rodzaje pełnomocnictwa

Na gruncie przepisów prawa cywilnego wyróżniamy trzy rodzaje pełnomocnictwa:

  • pełnomocnictwo ogólne,
  • pełnomocnictwo rodzajowe (do czynności prawnych określonego rodzaju),
  • pełnomocnictwo szczególne (do poszczególnej czynności prawnej).

Pełnomocnictwo ogólne

Obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu (np. odbiór korespondencji, ale już nie sprzedaż samochodu). Najczęściej pełnomocnictwo ogólne zostaje udzielone wraz z pełnomocnictwem rodzajowym (wymieniającym do jakiego rodzaju spraw pełnomocnictwo upoważnia). W ten sposób tworzone jest jedno pełnomocnictwo o najszerszym zakresie umocowania do działania (tak do odbioru korespondencji, jak i sprzedaży samochodu). Powinno być udzielone na piśmie, jednak coraz częściej spotykamy się z tym, iż różne instytucje, w tym instytucje państwowe wymagają formy aktu notarialnego dla pełnomocnictwa ogólnego lub co najmniej formy z poświadczeniem podpisu przez notariusza.

Jakie przykładowe zapisy może obejmować również pełnomocnictwo ogólne?

  • zarząd i administrowanie całym majątkiem Mocodawcy znajdującym się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • reprezentowanie Mocodawcy we wszelkich postępowaniach sądowych, sądowo-administracyjnych, cywilnych, karnych oraz egzekucyjnych,
  • reprezentowanie Mocodawcy wobec wspólnot mieszkaniowych, w tym do wykonywania prawa głosu na zebraniach wspólnot we wszelkich sprawach, w tym również do ewentualnego głosowania w sprawie zmiany sposobu liczenia głosów,
  • kwitowania odbioru wierzytelności, jak również zwalniania Mocodawcy z zobowiązań,
  • reprezentowanie Mocodawcy wobec Poczty Polskiej oraz innych operatorów pocztowych, w tym do odbioru wszelkiego rodzaju przesyłek (kurierskich, listowych, pocztowych, poleconych, rejestrowanych, reklamowych, z korespondencją, z zadeklarowaną wartością), paczek pocztowych i przekazów pocztowych,
  • reprezentowanie Mocodawcy przed dostawcami mediów oraz operatorami telekomunikacyjnymi,
  • reprezentowanie Mocodawcy wobec banków we wszelkich czynnościach wynikających z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe, w szczególności w sprawach otwierania i likwidowania rachunków bankowych (w tym lokat bankowych) oraz dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na należących do Mocodawcy rachunkach bankowych (w tym lokatach bankowych),
  • zawieranie umów najmu lub dzierżawy wszelkich przedmiotów majątkowych,
  • reprezentowania Mocodawcy przed osobami fizycznymi, prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi, w szczególności przed organami administracji rządowej i samorządowej, urzędami skarbowymi, sądami wszystkich instancji, organami podatkowymi, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, Narodowym Funduszem Zdrowia, Towarzystwami Ubezpieczeniowymi i innymi instytucjami.

Pełnomocnictwo ogólne – kto musi się stawić w kancelarii notarialnej by go udzielić?

Do udzielenia pełnomocnictwa wymagana jest jedynie obecność Mocodawcy, gdyż to on jest osobą, która udziela pełnomocnictwa. Obecność Pełnomocnika nie jest konieczna.

Aby przygotować pełnomocnictwo ogólne w formie aktu notarialnego, potrzebne są:

  • dane Mocodawcy (imiona, nazwisko, imiona rodziców, numer PESEL, adres zamieszkania, stan cywilny),
  • ważny dokument tożsamości Mocodawcy (dowód osobisty, paszport lub karta pobytu),
  • dane Pełnomocnika (imiona, nazwisko, imiona rodziców, numer PESEL, ewentualnie określenie pokrewieństwa łączącego Mocodawcę i Pełnomocnika w celu wykazania zwolnienia z zapłaty opłaty skarbowej, o której mowa w dalszej części dzisiejszego wpisu),
  • zakres pełnomocnictwa.

Pełnomocnictwo ogólne w formie z podpisem Mocodawcy poświadczonym przez notariusza, sporządzane jest na bieżąco, bez uprzedniego przygotowywania tekstu pełnomocnictwa przez notariusza. Dlatego do jego udzielenia potrzebne są:

  1. obecność Mocodawcy w kancelarii notarialnej z ważnym dokumentem tożsamości (dowód osobisty, paszport lub karta pobytu), po uprzednim umówieniu dnia i godziny spotkania,
  2. wcześniejsze przygotowanie przez Mocodawcę tekstu pełnomocnictwa, w którym zawarte będą:
  • dane Pełnomocnika (imiona, nazwisko, imiona rodziców, numer PESEL, ewentualnie określenie pokrewieństwa łączącego Mocodawcę i Pełnomocnika w celu wykazania zwolnienia z zapłaty opłaty skarbowej, o której mowa w dalszej części dzisiejszego wpisu),
  • zakres pełnomocnictwa.

W przypadku, gdy pełnomocnictwo sporządzane jest w formie aktu notarialnego należy wcześniej skontaktować się z naszą kancelarią Notariusz na Woli (telefonicznie, mailowo lub osobiście) i ustalić zakres pełnomocnictwa. Wcześniejsze dostarczenie wyżej wymienionych danych spowoduje, że wizyta w naszej kancelarii notarialnej, podczas której udzielone zostanie przez Mocodawcę pełnomocnictwo ogólne zajmie maksymalnie do 30 minut.

Pełnomocnictwo ogólne – jakie są koszty z nim związane?

Koszt sporządzenia pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego obejmującego umocowanie do dokonania więcej niż jednej czynności wynosi 123,00 zł brutto. Do tej kwoty należy doliczyć koszt wypisów aktu notarialnego dotyczącego pełnomocnictwa, tj. 7,38 zł brutto za 1 stronę takiego wypisu. Zaletą tej formy udzielenia pełnomocnictwa jest to, że oryginał pełnomocnictwa przechowywany jest przez notariusza i z niego wydaje się wypisy.

Przykład

Pani Anna (Mocodawca) w styczniu 2016 roku udała się do notariusza aby sporządzić pełnomocnictwo ogólne, gdyż wyjeżdżała na okres dwóch lat do Australii. W tym celu w kancelarii notarialnej Notariusz na Woli udzieliła swojej siostrze Krystynie (Pełnomocnikowi) pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego. Zastrzeżono w pełnomocnictwie jednocześnie, że Pełnomocnik może uzyskiwać jego wypisy. Na życzenie Mocodawcy notariusz wydał jeden wypis pełnomocnictwa. Gdy Pełnomocnik w listopadzie 2016 roku załatwiała sprawę w Urzędzie Skarbowym Warszawa Bemowo poproszono o złożenie wypisu pełnomocnictwa (jako siostra Mocodawcy Pełnomocnik nie musiała zapłacić opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). Tak więc Pełnomocnik nie miała już żadnego wypisu pełnomocnictwa, a w imieniu Mocodawcy musiała załatwić kolejną sprawę. Tym razem w Urzędzie Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy. Jako Pełnomocnik (bez obecności Mocodawcy) udała się do kancelarii notarialnej Notariusz na Woli, gdzie uzyskała drugi wypis pełnomocnictwa udzielonego w styczniu 2016 roku przez Mocodawcę. W ten sposób mogła załatwiać kolejne sprawy pod nieobecność Mocodawcy.

Inaczej jest gdy pełnomocnictwo ogólne przygotowywane jest przez Mocodawcę, a rola notariusza ogranicza się tylko do poświadczenia własnoręczności podpisu Mocodawcy na pełnomocnictwie. Wówczas koszt jednego egzemplarza pełnomocnictwa, na którym podpisała się jedna osoba wynosi 24,60 zł brutto. Minusem pełnomocnictwa udzielonego w tej formie jest to, że istnieje ono w tylu egzemplarzach w ilu Mocodawca podpisał się w obecności notariusza. Notariusz nie przechowuje żadnych oryginałów z tym związanych i nie możemy uzyskać wypisu takiego pełnomocnictwa.

Należy pamiętać, że posłużenie się pełnomocnictwem ogólnym w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym podlega opłacie skarbowej w wysokości 17,00 zł. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą złożenia pełnomocnictwa (jego odpisu, wypisu lub kopii) w danej instytucji. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej nie występuje, gdy pełnomocnictwo ogólne zostało udzielone małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu – jako pełnomocnikom.

W jakich sytuacjach warto sporządzić pełnomocnictwo ogólne?

Najczęściej spotykanymi sytuacjami, w których warto sporządzić pełnomocnictwo ogólne są:

  • wyjazd Mocodawcy za granicę na dłuższy okres czasu,
  • choroba Mocodawcy utrudniająca mu poruszanie się i wychodzenie z domu,
  • brak czasu na załatwianie swoich spraw i związane z tym wizyty w różnych urzędach, instytucjach czy np. bankach.

Przykład 1

Pani Anna jest właścicielem mieszkania na Bemowie, które obecnie jest wynajmowane. Ponieważ przebywa w ciągu roku za granicą, nie może faktycznie zajmować się tym mieszkaniem. Postanowiła więc, że podczas swojego krótkiego pobytu w Polsce, sporządzi w kancelarii notarialnej Notariusz na Woli, pełnomocnictwo ogólne dla swojej mamy Haliny, by ta mogła m.in. wynajmować mieszkanie, opłacać rachunki na rzecz wspólnoty mieszkaniowej i innych podmiotów podczas nieobecności córki.

Przykład 2

Pan Mariusz jest osobą starszą i ma problemy z poruszaniem się. Ponieważ posiada rachunki bankowe w banku, fundusze inwestycyjne oraz akcje, często musi udawać się do banków by załatwiać różne formalności z nimi związane. Postanowił udzielić pełnomocnictwa swojemu synowi Markowi do działania w jego imieniu i na jego rzecz w zarządzie wymienionymi powyżej aktywami majątkowymi. Pan Mariusz udał się do notariusza w dzielnicy Bemowo i sporządził w formie aktu notarialnego pełnomocnictwo ogólne, w którym ustanowił pełnomocnikiem swojego syna Marka.


Kiedy można odwołać pełnomocnictwo?

Pełnomocnictwo może zostać odwołane w każdym czasie, chyba że Mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa (np. przy przedwstępnej umowie sprzedaży lokalu Kupujący zapłacił Sprzedającemu całą cenę za lokal i w związku z tym Sprzedający udzielił Kupującemu pełnomocnictwa do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży zrzekając się odwołania tego pełnomocnictwa). Odwołanie jest jednostronną czynnością Mocodawcy i jest skuteczne wobec pełnomocnika z chwilą, gdy doszło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią. Odwołanie może nastąpić w dowolnej formie (ustnej, pisemnej, notarialnej). Najczęściej praktykowany sposób odwołania pełnomocnictwa ogólnego, to wysłanie pisemnego odwołania listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru na adres Pełnomocnika.

Pełnomocnictwo wygasa w następujących sytuacjach:

  • w momencie śmierci Mocodawcy lub Pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie zastrzeżono inaczej,
  • dokonana została czynność, do której został umocowany Pełnomocnik,
  • upłynął termin, na który zostało udzielone pełnomocnictwo,
  • ziścił się warunek rozwiązujący pełnomocnictwo,
  • ustał stosunek podstawowy względem pełnomocnictwa (np. ustanie stosunku pracy w przypadku pełnomocnictwa udzielonego przez pracodawcę pracownikowi).

Podsumowując dzisiejszy wpis, należy stwierdzić, iż pełnomocnictwo ogólne jest bardzo praktyczną instytucją wartą wykorzystania i stosowania.

Łukasz Górski – notariusz

W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią Notarialną.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *